ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Κείμενο: Μέτσος Γεώργιος

Τό ὄνομα τοῦ Ὀλύμπου, σύμφωνα μέ τό μεσαιωνικό λεξικό Ἐτυμολογικόν Μέγα, παράγεται ἀπό τίς λέξεις ὅλος + λάμπω καί σημαίνει ὁ ὁλόλαμπρος, ἑρμηνεία πού δίνει ἀργότερα καί ὁ Γερμανός γλωσσολόγος Κούρτιος. Ἐνδιαφέρον παρουσιάζει ἡ δευτέρα ἐκδοχή πού δίνει τό λεξικό, «παρά τό ὀλλύειν τάς ὦπας διά τοῦ κρύου», δηλαδή αὐτός πού καταστρέφει τούς ὀφθαλμούς διά τοῦ κρύου.

Ὁ Ἡσίοδος, ἀναφέρει στήν Θεογονία ὅτι ἐκεῖ διεξήχθη ἡ πάλη μεταξύ Διός καί Κρόνου καί ἡ ἐκθρόνισις τοῦ δευτέρου, πού δείχνει ἴσως τήν ἑδραίωσι τοῦ δωδεκαθέου πλέον, ἐπί τῆς παλαιᾶς θρησκείας. Ἀλλά ἐκεῖ συνέβη καί ἡ Τιτανομαχία, πίσω ἀπό τήν ὁποία κρύβονται οἱ πλέον σημαντικές γεωλογικές ἀνακατατάξεις τοῦ Ἑλλαδικοῦ χώρου.

Ἀπό τά προκατακλυσμιαία χρόνια, οἱ πρωτοέλληνες Πελασγοί τῆς Θεσσαλίας καί τῆς Πιερίας θεώρησαν τόν Ὄλυμπο ὡς τήν κατοικία τῶν θεῶν, καί ἀπό αὐτόν τόν τοπικό χαρακτήρα, πού εἶχαν ἀρχικῶς οἱ θρησκευτικές αὐτές παραδόσεις πού δημιούργησαν, ἑδραιώθηκαν σύν τῷ χρόνῳ σέ ὅλη τήν Ἑλλάδα. Τά κυριότερα φῦλα ἦταν οἱ Λαπίθες καί οἱ Περραιβοί, πού κατοικοῦσαν στόν νότιο Ὄλυμπο μέχρι τά Καμβούνια καί τά Τέμπη, καί οἱ Πιέροι, πού κατοικοῦσαν στόν βόρειο Ὄλυμπο μέχρι καί τόν Θερμαϊκό. Εκει εζησε και ο ονοματοθέτης της περιοχής βασιλεύς Πίερος καί οἱ γνωστές μας ἐννέα του κόρες, οἱ Πιερίδες Μοῦσες, πού μετέδωσαν ἀργότερα τήν λατρεία τοῦ Διός στόν Ἑλικώνα καί τήν μεσημβρινή Ἑλλάδα. Στήν κοιλάδα τῶν Τεμπῶν δέ, ἐλατρεύετο ὁ Πυλωρός Ζεύς, (ἐκ τῶν πύλη + ὤρα= ἐποπτεία, δηλαδή αὐτός πού ἐποπτεύει τήν πύλη, ὅπως μοιάζει τό ἄνοιγμα τῶν Τεμπῶν), ὁ ὁποῖος διά τῶν γιγαντιαίων βραχιόνων του διέρρηξε τόν ὄγκο τοῦ ὅρους καί ἔδωσε ἔτσι διέξοδο στά ὕδατα τοῦ Πηνειοῦ, μέ ἀποτέλεσμα ἡ Θεσσαλία ἀπό λίμνη, ὅπως δηλώνει καί ἡ ὀνομασία της (ἡ θέσις τῆς ἁλός= θαλάσσης), νά καταστεῖ εὔφορος πεδιάδα. Ἀπ’τόν Ὄλυμπο τελος, κατήγοντο οἱ σπουδαιότεροι μύστες καί μουσικοί ὅπως ὁ Ὀρφεύς, ὁ Μουσαῖος, ὁ Θάμυρις καί ὁ Εὔμολπος. Τό Πάνθεον (Μύτικας), ἡ ἕδρα τῶν θεῶν, παραμένει ἕως καί σήμερα ἡ πλέον δυσπρόσιτη καί μυστηριώδης κορυφή, πού περιέγραψε μέ θαυμαστό τρόπο ὁ Ὅμηρος:

«δέν τήν τινάζουν ἄνεμοι, μήτε βροχές τήν δέρνουν,

μήτε χιονιά σιμώνει αὐτοῦ, μον’ἄπειρη γαλήνη,

ἀνέφελη καί λευκό φῶς ὁλοῦθε εἶναι χυμένο,

ἐκεῖ οἱ μάκαρες θεοί τέρπονται στόν αἰώνα».

Βιβλιογραφία:

1)Μέγα Ἐτυμολογικόν λεξικόν,

2)Ἡσιόδου Θεογονία,

3)Στράβωνος Γεωγραφικά,

 4)Ἐγκυκλοπαίδεια τοῦ Ἡλίου,

 5)Ὁμήρου Ὀδύσσεια